او به پیشنهاد سامانه « ناوهندی ههواڵنێریی سهقز» به کاربران این تارنما پاسخ گفت و دست بر قضا بیشتر سئوالهای کاربران حول انتخابات ریاست جمهوری آینده و حمایت وی از خاتمی مطرح شد.
کوردنیوز برای اطلاع کاربران خود سئوال های کاربران وجواب های دکتر خالد توکلی درباره انتخابات را درپی آورده است:
*عهلی: دهمهوێت بزانم ئایا ئهگهر خاتهمی جارێكی دیكه خۆی بۆ ههڵبژاردنی سهرۆك كۆماری له ئێران ههڵبژێرێت پێویست دهكات ئێمهی كورد جارێكی دیكه دهنگی پێ بدهین؟ ئایا به بڕوای ئێوه پێش ئهوهی كه نۆخبهكانی كۆمهڵگای كوردهواری و كهسانێكی شارهزای وهكوو ئێوه تهبلیغ بۆ خاتهمی بكهن باشتر وانیه كه لهگهڵی دانیشتن بكهن و داخوازییه سهرهتاییهكانی گهلی كوردی پێشتر پێ رابگهێنن و ئهگهر قبووڵی كرد ئینجا ئێوهیش تهبلیغی بۆ بكهن؟
تهوهککولی : نازانم ئهبێ کورد دهنگی پێ بدات یان نا. بهڵام دهنگی من له ههڵبژاردنی سهرهک کۆماریدا خاتهمیه. فهرمایشهکهی جهنابت درووسته. ئێمه ئهو کارهمان کردوه و پشتیوانی ئێمه مهرجداره. ئهگهر له بهرنامهکانیدا باسی له دێموکڕاسی کردبێت و کۆمهک بکات به پهرهسهندی کۆمهڵهی مهدهنی ئهوا من ههوڵی بۆ ئهدهم.
ع.سهقز : من وهک زۆربهی قوتابیانی شاری سهقز له خزمهت ئێوهدا زۆر شت فێر بووم و ههر دهم ئێوهمان وهک مامۆستایێکی زانا و کورد دۆست دهناسی، بهڵام به داخهوه بهشداری ئێوه له ههڵبژاردن و خۆ کاندید کردنتان به لای ئێمه زۆر جێی سهر سووڕمان بوو .و ئێستایش ئێوه له نێو تاقمی به ناو ئیسڵاح تهڵهبانی کورد دیسانهوه ههمان ههڵای پێشوو دووباره دهکهنهوه. ههموو کهس دهزانێت ئهگهر پڕوپاگهندهکانی ئێوه نهبایێ خاتهمی له ئهو شارانه که دانیشتوانی کوردن هیچ کات دهنگی ئهوهنده زۆر نهدههێنا و ئێوه ههموو گهلتان کێشایه پای سهندووقی دهنگدان له ههر دوو دهورهی دهسهڵاتداری خاتهمی که هیچ دهسکهوتێکیشی بۆ گهلی کورد نهبوو تهنیا دروشمی هیچ و پووچ و تهنانهت له کۆتایی دهوری دووهمی خاتهمی ههموو بهدیمان کرد له شاره کوردیهکان به تایبهت که سهقز چ کارهساتێکی خولقاند دژ به لاوانی کورد و چهندین کهس له سهقز كوژران و بریندار بوون که ئێستایش به ئهو برینه دهناڵێنن و ههر له سهردهمی خاتهمی چهندین رۆژنامهی کوردی داخران که خۆتان باشتر دهزانن .بهڵام پرسیار ئهوهیه که بۆچی ئێوه دهرس له ئهم ههڵانه وهرناگرن و دیسانهوه له خاتهمی دهپاڕێنهوه که خۆی کاندید بکات و تا ئێوه ههمان پڕوپاگهندهی جارانی بۆ بکهن؟
ئایا پێتان وانییه که ئهم ههڵبژاردنانه ههموو تهشریفاتی و ههموو له پێشدا مهعلوومه؟ له ئهساسدا یهک بنهما پهیڕهو دهكرێت و تهنیا نهفهرهکان ئاڵوگۆڕیان به سهر دێت و ههڵبژادن هیچ مانایێکی نییه.
تهوهککولی:١ـ ئێمه له کهس نهپاڕاوینهوه. چووین بۆ لای خاتهمی و داوامان لێ کرد که ئهگهر بۆ لابردنی دووچاوهکی و پهرهسهندنی دێموکڕاسی له ئێران بهرهنامهی ههیه دهتوانێ سهرکهوتوو بێ و ئێمهیش بهش به حاڵی خۆمان پشتی ئهگرین.
٢ـ ئهگهر چی ههڵبژاردن له ئێراندا زۆر دووره له ههڵبژاردنێکی ئازاد و دێموکڕاتیک بهڵام له هیچ باشتره و ناتوانین بڵێین تهشریفاتیه. بۆ نموونه دهتوانین بهراوردێک بکهین له نێوان دهوری خاتهمی و ئێستا تا بۆمان دهرکهوێ ههڵبژاردن زۆریش بێمانا نیه.
سارا :می خواستم بدانم زمانی كه نتیجه انتخابات سقزو بانه توسط شورای نگهبان مخدوش اعلام شد و شما نتوانستید به مجلس راه یابید عكس العمل شخص سید محمد خاتمی در این باره چه بود؟ آیا خاتمی كه در زمان كاندید شدنشان بیشترین میزان رای را در سقز به دست آورده بود نسبت به لغو آرای مردم این شهر و منتخب شان عكس العملی مناسب از خود نشان داد؟
توکلی: تا جایی که من اطلاع دارم ایشان با شورای نگهبان و برخی دیگر از نهادها مذاکراتی را برای تأیید انجام داده بودند و در سفری که به سقز داشت گفت که از نظر دولت، شما نمایندۀ مردم سقز و بانه هستید.
كاوه: سڵاو كاك خالید ماندوو نهبیت، تهحلیلی ئێوه له دهنگ نههێنانهوهی كاندیدی جبههی اصلاحات له ههڵبژاردنی پێشووی سهرۆك كۆماریدا چیه؟ بۆچی لهو ههڵبژاردنهدا محمود احمدی نژاد دهنگی هێنایهوه و ئایا ئهمه به مانای ههرهس هێنانی اصلاحات له ئێراندا نهبوو؟
تهوهککولی : هۆکاری زۆری بو. بهشێکی ئهگهڕێتهوه بۆ کارنامهی رێفۆرمخوازهکان، ههروهها کێشه ناوخۆییهکانی رێفۆرمخوازان که نهیانتوانی له سهر کاندیدایهک ساخ ببنهوه. بهشێکیشی ئهگهڕێتهوه بۆ تهبلیغاتی دژ به رێفۆرمخوازان له لایهن باڵی راستی ناو حکوومهت له لایهکهوه و ئۆپۆزیسیۆن له لایهکیترهوه. حیزبی پادگانیش ئاماژهی پێکراوه.
ههڵبژاردن کایهکی ههمیشهییه و بۆ یهکجار بهڕێوه ناچێ. کهوابوو شکهست به مانای ههرهس هێنان نیه. له سهر ئهو باوهڕهم ئهبێ ئاڵوگۆر به سهر بهرنامه و شێوازی چالاکی سیاسی رێفۆڕمخوازاندا بێت تا وهکو ئهمجار بتوانن متمانهی خهڵک به دهس بێنن.
زاهد:دكتر خالد توكلی سڵاوتان لێ بێت. من ماوهێكه كه به سهردانی وبلاگی ئێوه و خوێندنهوهی بابهتهكانت و ههروهها دڵ فراوانیت له بواری بۆچوون نووسهكاندا به دڵ قهناعهت و باوڕم هێناوه كه ئێوه كهسێكن كه به كردهوه دێمۆكڕات بوونی خۆتان سهلماندوه و واقعا باوڕتان به دمكراسی و جیاوازی بیروڕا ههیه.
بهڵام لێرهدا من پرسیارێكم بۆ دێته پێش و ئهوهیش ئهمهیه كه كهسێك وهكوو ئێوه كه ئهم خاڵه موسبهتانهی تێدا بهدی بكرێت بۆ دهبێ شوێن كهسایهتێكی وهكوو خاتهمی بكهوێ كه له ٨ ساڵ دهسهڵاتداریدا تهنها درۆی لهگهڵ خهڵك كرد و هیچی دیكه؟ ممنون
تهوهککولی : من شوێن هیچ کهس نهکهوتووم. ئهبێ رهخنهگرانه سهیری سهردهمی خاتهمی بکرێت بهڵام توانی زۆر کاریش بکات. رهوتی به دێمۆکڕاتیک کردنی کۆمهڵگا سهخت و دژواره، لهو زهمانهدا چهن ههنگاوێک بهرهو پێش چوین. له باری ئابوریشهوه وهزعمان زۆر باشتر بو له ئێستا. دڵنیام خاتهمی درۆزن نیه.
هوشیار: آقای توكلی. در شهر شایع شده كه شما مبتكر اصلی طرح دعوت از خاتمی توسط ٨٨ جوان كرد هستید،آیا این مسئله حقیقت دارد و شما طراح پشت پرده این جریان هستید؟اگر جواب شما مثبت است لطف كنید دلیل این عمل و اغفال فرزندان مردم را با صراحت اعلام كنید.من شنیدهایم كه خانواده بسیاری از این جوانان فریب خورده، فرزندان و دلبندان خود را پس از این عمل از خود طرد كردهاند و حاضر به دیدن بچههای خود نیستند.جواب والدین این بچهها را چه می دهید؟
توکلی: جواب من مثبت نیست و دوستان جوان 88 با علم و آگاهی و مسئولیت شناسی از خاتمی برای حضور فعال در انتخابات دعوت به عمل آورده اند.
كازم خان:كاك خالید پیت وایه بۆچی و به چ مهبهستێك خاتهمی رایگهیاندوه یا من یا میرحسین موسوی یهكێكمان خۆمان كاندید دهكهین؟ سڕی ئهم لێدوانه له چیدایه؟
تهوهککولی : خاتهمی گهرهکی نهبوو خۆی کاندید بکات. ئهبوو کهسێک کاندید بکرێت که بتوانێ له کێشه کۆمهڵایهتیهکان کهم کاتهوه و دهنگی خهڵکیش به دهس بێنێت.
نێچیرڤان: كاك خالد. دوست داشتم كه بدانم چرا در زمان خاتمی پیش پاافتاده ترین خواسته استان كردستان كه همانا داشتن استانداری كرد و اهل سنت بود توسط خاتمی اجرا نشد و رازانی را به این سمت منصوب كرد و علی رغم اینكه تمامی نمایندگان اصلاح طلب شهرهای كردستان در اعتراض به این عمل خاتمی و وزیر كشورش از سمت نمایندگی خود از مجلس استعفا دادند ولی خاتمی ككش هم نگزید و حرف خود را به كرسی نشاند؟ ایا از كسی كه چنین اعمالی را در كارنامه خود دارد می توان انتظار داشت حقوق كردها و اهل سنت در ایران را بار دیگی پایمال نكند؟
توکلی: در آن زمان من نیز اعتراض کردم و در یادداشتی که در نشریۀ سیروان به چاپ رسید به این موضوع اعتراض کردم. ظاهراً باور دولت این بود که آقای رازانی مدیر خوبی هستند و می تواند برنامه های دولت را به خوبی اجرا کند. نمایندگان مجلس ششم نیز به تدریج رابطۀ خوبی با استاندار پیدا کردند و همکاری میان آنها در سطح بالایی بود.
عثمان:كاك خالید كاتێك ئێوه و باقی(اصلاح طلب)هكان كاتێك رۆیشتن بۆ دیتنی ئاغای خاتمی بۆچی هیچ شهرت و مهرجێكتان بۆ دانهنا؟ مهسهلهن بتانگوتاێت ئهگهر تۆ ئهم خاڵانهی ئێمه ئهبێ قبووڵ بكهیت ئینجا ئێمهیش پشتیوانی له تۆ ئهكهین. بۆچی بێ شهرت و مهرج دفاعی لێ ئهكهن؟
تهوهککولی : شهرت و مهرجمان دانا. باسی زۆر شت کرا. دێموکڕاسی، بوودجه، مودیریهت و ...
زاهد ـ ب: كاك خاليد نازانم نياز پاكی و دڵسۆزيت تهحسين بكهين يا جاه تهڵهبی و مهقام پهرهستيت ئيدانه بكهين؟خاتهمی چ گوڵێكی دا له سهرمان؟ كام كارخانه و جاده و رێگاوبان و هتد .. و له بواری سياسيشدا خۆتان يهكێك بوون له قوربانيانی پڕۆژهی بێ ئاكامی ئيسڵاحاتی ئهو پياوه. پێموا بێ ئهو دهورانهيش تهواو بوو و ئێستا رۆشنبيرانی كورد دهبێ بير له چارهسهرێكی ديكه بكهنهوه. ازموده را ازمودن خطاست.
تهوهککولی : کامه جاهتهڵهبی و مهقامپهرهستی؟ چارهسهری جهنابت چیه؟ پێترۆشیمی، تهراکتۆرسازی، فروودگای سهقز، 5 سهد، چاککردنی جادهی سنه- سهقز، نیرووگای سنه، چهندیه گۆڤار و ...
- قوربانی ئیسڵاحات نیم، قوربانی پاوانخوازیم.
عرفان :هنگامیكه شما بهمراه ١٠٠ تن از فعالان اصلاح طلب استان كردستان برای دعوت از آقای سید محمد خاتمی برای حضور در انتخابات به تهران رفتید در كمال ناباوری ما شاهد حضور شخصی در مجلس شما بودیم كه بسیار پر معنا و در عین حال غافلگیر كننده و دارای تم و پیام سیاسی خاص خود بود.
بی شك این شخص كسی نبود بجز آقای رازانی استاندار جنجالی كردستان در دوران اصلاحات كه به خاطر مخالفت با حضور او در پست استاندار كردستان همگی نمایندگان مجلس از استان كردستان در آن زمان استعفا دادند. به نظر جنابعالی چرا آقای رازانی كه بهرحال مظهر و نماد بی عدالتی و خودكامگی دولت اصلاحات در كردستان میباشد و خاطره خوبی از او در ذهن مردم كردستان وجود ندارد در این مجلس حضور داشت؟
آیا دیدار فعالین كرد چه سنخیتی با رازانی كه از اهالی استان سمنان است دارد؟ به نظر شما آیا این عمل خاتمی حاوی این پیام نیست كه او از اشتباهات گذشتهاش در مورد كردستان درس عبرت نگرفته و كماكان بر طبل سیاستهای پیشینش می كوبد و عمدا با آوردن رازانی به این دیدار میخواسته از هم اكنون به همگان نشان دهد كه او كما فی السابق بر سیاستهای شونیستی خود بر ضد كردها پافشاری میكند و هیچ تغییری در نگاه او نسبت به كردها پدید نیامده است؟ با تشكر
توکلی: - آقای رازانی هماهنگ کننده بودند.
- ایشان اهل سمنان نیستند و بلکه اهل بروجرد هستند.
- آقای خاتمی در آن دیدار دموکراسی را راه حل مناسبی برای رفع تبعیض و نابرابری دانستند.
بی نام:با سلام آقای دکترخالد توکلی باید خوب بدانیم هم خاتمی هم کروبی و هم آنهایی کە بە این آقایون اعتماد دارند. عدەای بە نام روشنفکر کرد لب می گشایند و ندای خاتمی ، کروبی و فلان و بهمان سر می دهند.مگر آقای خاتمی در 8 سال دورە ریاست جمهوریش چە گلی برای ملت کرد کاشت کە امروز بخواهد آبیاریش کند؟ یا آقای کروبی در دوران رئیس مجلس بودنش کدام زخم ملت ستم دیدە کرد را مداوا کرد کە امروز بیابد و مرهم زخمهای دیگر این ملت شود؟
حال عالی جنابان چه از آقای خاتمی و امثال آن ميخواهند؟
توکلی: - قرار نیست کسی برای ما کاری انجام دهد. ما باید از فعالیت دست برنداریم.
- در پاسخ به پرسشهای دیگر گفتم که دولت اصلاحات چه گلی کاشته است.
پويا :آقاي توكل مطمئنا در شرايط موجود كردها بايد نيز در انتخابات رياست جمهوری نقش فعال داشته باشند چون شركت نكردن و رای اعتراض فقط از نقش كردها مي كاهد و همانطور كه سنی های عراق از شركت در انتخابات گذشته ابراز پشيمانی كرده اند و شرط احقاق حقوق خود را در شركت كردن در انتخابلات مي دانند. البته شركت در انتخابات آزاد خواهد توانست تغيير را به دنبال داشته باشد چون در غير اينصورت فقط بر باد رفتن و از دست دادن فرصت اعتراض است.
آقای توكلی آيا شما ضمانتی از آقای خاتمی گرفته ايد كه در صورت انتخاب حقوق اقليتها در حداقل ها نه بيشتر را تحقق بخشد؟
آقای خاتمی فردی اصلاح طلب است كه البته 8 سال فعاليت قبلی ايشان تعريف مبهمی از اصلاح طلبی را تجسم مي كند و اين در صورتی بود كه با همراهی كامل مجلس فعاليت مي كردند.
در واقع جانبداری احساسی از ايشان فقط به صرف مخالفت با احمدی نژاد از چاله به چاه افتادن است. آيا شما عزيزان در قالب هيئتی از كردستان از آقای خاتمی درخواست كرديد، يا تا حالا جايی شنيده ايد كه اصول كلی تغييرات در قالب اصلاحات را بيان كنند تا با قياس آن با درخواستهای خود طرفداری كردها عقلانی شود نه احساسی .
البته من منكر زحمات شما عزيزان نيستم كه درصدد رفع اتهامات گذشته از سوی نظام در منطقه امنيتی كردستان است ولي ما خواهيم توانست با تدوين خواسته ها و مشروط كردن حمايت از خاتمی يا هر فرد ديگری به اين درخواستها،نتيجه بهتری از انتخابات كسب كنيم نه آنكه بعد انتخابات تمامي اين طرفداريها به فراموشی سپرده شود.
من شخصا معتقدم كه ايجاد يك حزب متشكل از اقليتهای مذهبي و ملی خواهد توانست چنين درخواستهايی را قانونی تر و ضمانتی تر كند و برای حمايت از افراد نامزد در انتخابات ،شرط هايی را پيش زمينه شركت نمايند كه در اينصورت پشت پا زدن به قولها به معنای از دست دادن راي اقليتها براي دوره بعد است كه چنين ترسی ،حساسيت شعارها را بالا برده و در اين ميان اقليت ها بازنده نيستند و البته برنده هم نيستند!!
توکلی: - سخنان آقای خاتمی در سایت رسمی ایشان منتشر شد، چنانچه برخلاف آنها عمل کند به نقد ایشان خواهیم پرداخت.
- خوشبختانه یا متأسفانه در کردستان حزب زیاد داریم. درست کردن حزبی که متشکل از اقلیتهای مذهبی و ملی باشد و خواسته های آنها را نمایندگی کند، بسیار دشوار و حتی غیر ممکن است.
خالد توکلی دکترای جامعه شناسی دارد و عمیقا به روش های اصلاح طلبانه پایبند است؛ حتی آنگاه که حق بزرگ سیاسی او در انتخاباتی که او برنده اش است آشکارا تضییع شود. او عقلانی و آکادمیک و به دور از روشهای رادیکال به تبین نیازهای جامعه ما چون آزادی و برابری و اصلاحات مشغول است .
كد خبر: 1133 
تعداد بازدید خبر: 1203 
نظرات (4)
